Doanh nhân lần đầu tuyển quản lý: giao việc mà không mất kiểm soát

Nhiều chủ doanh nghiệp nhỏ làm mọi việc một mình quá lâu, đến khi tuyển quản lý lại không dám giao việc thật. Cái khó không nằm ở việc tìm người giỏi, mà ở việc học cách buông tay đúng chỗ.
Anh Minh mở xưởng in được bảy năm. Từ khâu nhận đơn, báo giá, theo dõi sản xuất đến giao hàng, anh đều tự làm. Xưởng có mười lăm người, nhưng mọi quyết định đều phải qua anh. Đến khi anh bị ốm phải nằm viện một tuần, xưởng gần như ngừng hoạt động vì không ai dám quyết việc gì.
Sau lần đó, anh quyết định tuyển một quản lý sản xuất. Nhưng ba tháng sau, người quản lý xin nghỉ. Lý do anh ta đưa ra rất thẳng thắn: “Anh tuyển em về để quyết, nhưng việc gì em quyết anh cũng sửa lại”. Câu chuyện của anh Minh không phải hiếm. Nhiều chủ doanh nghiệp nhỏ tuyển quản lý mà không thực sự giao quyền, và rồi kết luận rằng “tìm người giỏi khó quá”.
Tuyển người hợp trước, người giỏi sau
Sai lầm phổ biến nhất khi tuyển quản lý lần đầu là chỉ nhìn vào kinh nghiệm và bằng cấp. Một người từng quản lý một công ty lớn chưa chắc đã hợp với một doanh nghiệp nhỏ, nơi quản lý phải xắn tay vào làm cùng nhân viên chứ không chỉ ngồi họp và ký duyệt.
Một tiêu chí khác ít được chú ý là khả năng giao tiếp với nhân viên cũ. Quản lý mới đến thường gặp sự dè chừng từ đội ngũ hiện tại, nhất là khi họ trẻ hơn hoặc ít kinh nghiệm trong ngành hơn những người thợ lâu năm. Người quản lý biết lắng nghe trước khi ra lệnh sẽ hòa nhập nhanh hơn nhiều so với người đến và thay đổi mọi thứ ngay tuần đầu.
Giao quyền phải đi kèm ranh giới rõ ràng
Giao việc không có nghĩa là buông tay hoàn toàn. Chủ doanh nghiệp cần xác định rõ quản lý được quyết những gì, và những gì phải báo cáo trước khi quyết. Ví dụ, quản lý được tự quyết các đơn hàng dưới 50 triệu đồng, được sắp xếp ca làm và xử lý sự cố nhỏ, nhưng các hợp đồng lớn, việc tuyển người hay thay đổi nhà cung cấp chính thì phải trao đổi trước.
Ranh giới này nên được viết ra, dù chỉ là một trang giấy, để cả hai cùng hiểu. Nhiều mâu thuẫn giữa chủ và quản lý xuất phát từ việc mỗi người hiểu một khác về quyền hạn của mình. Chủ nghĩ mình chỉ góp ý, quản lý lại thấy mình bị can thiệp. Viết ra giúp cả hai tránh được những hiểu lầm không đáng có.
Bên cạnh đó, cần có những buổi trao đổi định kỳ, ngắn gọn, khoảng 30 phút mỗi tuần. Quản lý báo cáo những việc đã làm, những khó khăn gặp phải, những quyết định sắp tới. Chủ doanh nghiệp lắng nghe và chỉ can thiệp khi thực sự cần thiết. Cuộc họp này không phải để kiểm tra, mà để hai bên cùng nắm tình hình và điều chỉnh kịp thời.
Buông tay là kỹ năng phải học
Khó khăn lớn nhất thường nằm ở phía chủ doanh nghiệp. Người đã tự làm mọi việc nhiều năm sẽ thấy khó chịu khi người khác làm khác cách của mình, dù kết quả vẫn tốt. Họ sửa lại từng email, từng bảng báo giá, từng cách sắp xếp ca làm, và vô tình biến quản lý thành một nhân viên thừa hành.
Cách vượt qua là tập trung vào kết quả thay vì cách làm. Nếu quản lý sắp xếp ca làm khác cách của mình nhưng hàng vẫn giao đúng hẹn và nhân viên không phàn nàn, thì đó là cách làm tốt, dù không giống cách của mình. Chỉ can thiệp khi kết quả có vấn đề, và khi can thiệp thì nói về kết quả, không nói về cách làm.
Cũng cần cho quản lý thời gian để mắc sai lầm nhỏ. Người mới nào cũng cần vài tháng để hiểu doanh nghiệp. Nếu sai lầm đầu tiên đã bị phê bình nặng nề, họ sẽ không dám quyết gì nữa và quay về hỏi chủ mọi việc, đúng như tình trạng mà chủ doanh nghiệp muốn thoát ra.
Tuyển được một quản lý tốt là bước ngoặt của doanh nghiệp nhỏ. Nhưng bước ngoặt đó chỉ thực sự xảy ra khi chủ doanh nghiệp học được cách giao việc và giữ niềm tin, ngay cả khi người khác làm khác cách của mình. Doanh nghiệp chỉ lớn lên được khi chủ của nó chịu lớn lên cùng.



