Nội dung chính
Taiwan – một hòn đảo chỉ bằng 1/9 diện tích Việt Nam nhưng đã vươn lên đứng thứ 14 trong bảng xếp hạng các quốc gia giàu nhất thế giới năm 2024.
Địa lý và vị trí chiến lược của Taiwan
Taiwan nằm ở Đông Á, cách bờ biển phía đông nam Trung Quốc khoảng 180 km qua eo biển Đài Loan. Đảo nằm giữa Nhật Bản và Philippines, giáp biển Đông, biển Hoa Đông, biển Philippines và Thái Bình Dương, tạo nên một vị trí giao thương quan trọng.
Với diện tích khoảng 36.000 km² – chỉ bằng một phần chín diện tích Việt Nam – hơn hai phần ba là đồi núi. Dãy núi Trung Ương chạy dọc chiều dài đảo, có nhiều đỉnh cao trên 3.000 m, trong khi phía tây là đồng bằng ven biển màu mỡ, nơi tập trung phần lớn dân cư và các khu công nghiệp.
Taiwan trong bản đồ giàu có toàn cầu
Kinh tế Taiwan là mô hình kết hợp thành công giữa công nghiệp công nghệ cao (đặc biệt là bán dẫn) và nền kinh tế thị trường mở, năng động. Nhờ đầu tư mạnh vào giáo dục và R&D, Taiwan đã trở thành một trong những cường quốc kinh tế quan trọng trên thế giới.
Theo tạp chí Global Finance (2024), GDP bình quân đầu người của Taiwan đạt 76.858 USD, xếp thứ 14 trên thế giới – vượt xa Trung Quốc (hạng 78) và các nước láng giềng như Nhật Bản (hạng 36) và Hàn Quốc (hạng 30).
Trong lĩnh vực bán dẫn, Taiwan chiếm tới 76,8 % sản lượng wafer, đóng gói và thử nghiệm chất bán dẫn toàn cầu (Hiệp hội Công nghiệp Bán dẫn Taiwan, 2024). Từ cuối thập niên 1970, chính phủ đã hỗ trợ mạnh mẽ, tạo tiền đề cho TSMC thành lập năm 1987 – mô hình “foundry-only” thu hút hàng trăm công ty thiết kế chip trên thế giới.
Đột phá mới: Taiwan vượt Hàn Quốc sau 22 năm
Vào ngày 14/9/2025, các báo cáo thống kê của Bộ Tài chính Hàn Quốc và Cơ quan Thống kê Taiwan cho thấy GDP bình quân đầu người của Hàn Quốc (≈ 37.430 USD) lần đầu tiên sau 22 năm thấp hơn mức của Taiwan (≈ 38.066 USD). Đây là dấu hiệu cho thấy tốc độ tăng trưởng của Taiwan vẫn duy trì mạnh mẽ trong khi nền kinh tế Hàn Quốc đang chững lại.
Theo dự báo, GDP bình quân đầu người của Taiwan sẽ vượt 40.000 USD vào năm 2027 và GDP danh nghĩa có thể đạt tới 1.000 tỷ USD vào năm 2028, củng cố vị thế của hòn đảo trong chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu.
Những bài học rút ra cho doanh nghiệp và nhà đầu tư
- Đầu tư vào giáo dục và R&D: Taiwan chứng minh rằng nguồn nhân lực chất lượng cao là nền tảng cho sự phát triển bền vững.
- Chiến lược ngành công nghiệp chuyên sâu: Tập trung vào bán dẫn đã giúp Taiwan tạo ra một hệ sinh thái công nghệ hoàn chỉnh, thu hút các nhà thiết kế chip toàn cầu.
- Vị trí địa lý lợi thế: Đảo nằm trên các tuyến thương mại quan trọng, giúp phát triển cả xuất khẩu và thu hút FDI.
Với những yếu tố trên, Taiwan không chỉ là một ví dụ điển hình cho các quốc gia đang tìm kiếm mô hình tăng trưởng công nghệ cao, mà còn là nguồn cảm hứng cho các doanh nghiệp Việt Nam muốn mở rộng ra thị trường quốc tế.
Xem bảng xếp hạng toàn cầu 2024 | Thông tin chi tiết về TSMC