Nội dung chính
Mỗi khi sương mù buông xuống ghềnh đá Bàn Than, những người phụ nữ Tam Hải lại lặng lẽ bám đá, lội sóng và khai thác rong mứt – một nhịp sống không thể tách rời khỏi “giờ của biển”.
Nhịp sống “giờ của biển” của phụ nữ Tam Hải
Ở xã đảo Tam Hải (TP Đà Nẵng), nghề hái rong mứt không có lịch làm việc cố định. Người dân chỉ biết đi khi nước cạn, dù là lúc bình minh hay khi đêm khuya còn lấp lánh ánh trăng. Như chị Phan Thị Thắm (sinh 1983, thôn Thuận An) chia sẻ: “Nước cạn ban đêm thì đi ban đêm, cạn ban ngày thì đi ban ngày. Mình không theo giờ, mà theo biển.”
Quy trình và thu nhập từ nghề hái rong mứt
Thời gian khai thác bắt đầu từ cuối tháng 10 Âm lịch và kéo dài khoảng hai tháng. Khi thu hoạch, mỗi người có thể thu được 1‑2 lạng rong khô trong một buổi. Giá bán dao động từ 200.000‑300.000 đồng/lạng tùy vào chất lượng và thời điểm. Thu nhập hàng ngày thường nằm trong khoảng 100.000‑200.000 đồng, nhưng trong những ngày biển êm và rong dày, một số người có thể kiếm tới cả triệu đồng.
Vai trò của gia đình
Sau khi hái, toàn bộ gia đình cùng tham gia rửa, phơi và sàng lọc rong. Quá trình này không chỉ tăng giá trị sản phẩm mà còn tạo ra một “trụ cột mềm” cho các hộ gia đình, đặc biệt là những người nuôi cháu học hành.
Rủi ro và an toàn trên ghềnh đá
Ghềnh đá trơn trượt, rong mọc sát mép nước, khiến người hái phải vừa làm vừa canh sóng. Như bà Phan Thị Thắm mô tả: “Nghề này gọi vui là nghề ‘chạy sóng’. Sóng lớn ập vào là phải chạy liền, chậm chút là bị cuốn đi ngay.” Các tai nạn đã xảy ra, vì vậy an toàn lao động luôn là mối quan ngại hàng đầu.
Tầm quan trọng của nghề đối với cộng đồng
Theo Trưởng thôn Thuận An, ông Trần Minh Tập, có khoảng 150 lao động tham gia nghề hái rong mứt, trong đó phần lớn là phụ nữ. Khi thời tiết thuận lợi, thu nhập mùa có thể lên tới 30‑35 triệu đồng, góp phần đáng kể vào kinh tế địa phương.
Thách thức bền vững trong bối cảnh biến đổi khí hậu
Người trẻ ngày càng rời làng tìm việc ở thành phố, khiến nghề chủ yếu do phụ nữ và người cao tuổi duy trì. Khi thời tiết ngày càng bất định do biến đổi khí hậu, mùa rong “được trời” trở nên khó đoán, đặt ra câu hỏi về tính bền vững của sinh kế.
Để bảo vệ nghề truyền thống này, cần có các biện pháp hỗ trợ: đào tạo an toàn lao động, đa dạng hoá sản phẩm (ví dụ: chế biến rong thành thực phẩm chế biến sẵn) và xây dựng mạng lưới tiếp thị trực tiếp tới người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh.
Giữa sóng gió Bàn Than, những người phụ nữ Tam Hải vẫn kiên định bám đá từ sáng sớm tới trưa, giữ cho nhịp sống của cả cộng đồng không ngừng quay vòng.
Nguyễn Thị Thúy Hiền