Nội dung chính
Hiểu đúng quy định phân loại nợ nhóm 4 cho khoản vay đã cơ cấu
Việc một khoản vay đã được cơ cấu lại thời hạn trả nợ nhưng chậm trả chỉ 1 ngày có thể khiến ngân hàng xếp vào nhóm nợ nghi ngờ (nhóm 4) theo Thông tư 31/2024/TT‑NHNN. Bài viết sẽ phân tích chi tiết quy định, ví dụ thực tế và cách giảm rủi ro cho cả ngân hàng và khách hàng.
Trường hợp thực tế: Bà Nguyễn Thu Trâm (TP.HCM)
Bà Trâm vay 9,3 tỷ đồng, thời hạn 10 năm. Năm 2024, ngân hàng cơ cấu lại 300 triệu đồng, trả trong 12 tháng kể từ 25/10/2024, phần còn lại 9 tỷ đồng vẫn duy trì lịch trả cũ. Bà Trâm thanh toán đúng hạn trong suốt 12 tháng và đã trả hết 300 triệu vào 20/10/2025. Tuy nhiên, vào ngày 20/11/2025 – kỳ trả gốc và lãi tiếp theo – bà chậm trả 1 ngày, khiến ngân hàng phân loại toàn bộ khoản vay vào nợ nhóm 4.
Quy định pháp lý hiện hành (Thông tư 31/2024/TT‑NHNN)
Theo khoản 4, điểm d (ii) Điều 10 Thông tư 31/2024/TT‑NHNN ngày 30/6/2024:
- Nhóm 4 (Nợ nghi ngờ) bao gồm khoản nợ đã được cơ cấu lại thời hạn trả nợ lần đầu và quá hạn từ 01 ngày đến 90 ngày theo thời hạn đã cơ cấu.
Điều này có nghĩa là, dù chỉ trễ 1 ngày so với thời hạn đã được ngân hàng đồng ý, khoản nợ vẫn phải được xếp vào nhóm 4 để phản ánh mức độ rủi ro.
Tiêu chí phân loại nợ nhóm 4
- Khoản nợ đã được cơ cấu lại thời hạn trả nợ (lần đầu hoặc các lần tiếp theo).
- Thời gian quá hạn từ 01 ngày đến 90 ngày so với thời hạn mới đã được thỏa thuận.
- Không áp dụng cho các khoản nợ được miễn trừ theo khoản 3 Điều 10 (ví dụ: nợ được bảo lãnh đặc biệt).
Áp dụng vào trường hợp của bà Trâm
Theo các tiêu chí trên, khoản vay của bà Trâm đáp ứng đầy đủ:
- Đã được cơ cấu lại 300 triệu đồng với thời hạn 12 tháng.
- Ngày 20/11/2025, bà chậm trả 1 ngày – nằm trong khoảng 01‑90 ngày.
Do đó, ngân hàng có cơ sở pháp lý để xếp toàn bộ khoản vay (bao gồm cả phần chưa được cơ cấu) vào nhóm 4. Quy định không cho phép ngân hàng “bỏ qua” việc quá hạn dù chỉ 1 ngày.
Những lưu ý để giảm rủi ro cho ngân hàng và khách hàng
- Rà soát lại thời hạn cơ cấu: Khi ngân hàng đồng ý cơ cấu, cần thông báo rõ ràng ngày đáo hạn mới và hậu quả nếu chậm trả.
- Thiết lập cơ chế cảnh báo: Gửi nhắc nhở ít nhất 3 ngày trước ngày trả nợ để tránh trễ hạn vô tình.
- Đánh giá lại nhóm nợ sau mỗi lần cơ cấu: Nếu khách hàng duy trì thanh toán đúng hạn, ngân hàng có thể xem xét chuyển sang nhóm 3 (nợ có khả năng thu hồi) theo khoản 2 Điều 10.
- Thương thảo lại thời hạn nếu khách hàng gặp khó khăn thực tế, tránh việc chuyển sang nhóm 4 chỉ vì một ngày trễ.
Kết luận
Quy định của Ngân hàng Nhà nước rõ ràng: một ngày trễ so với thời hạn đã cơ cấu cũng đủ để xếp vào nhóm nợ nghi ngờ (nhóm 4). Điều này giúp các ngân hàng đánh giá rủi ro một cách khách quan, đồng thời nhắc nhở khách hàng cần tuân thủ nghiêm túc thời hạn mới. Nếu bạn là khách hàng đang xem xét cơ cấu nợ, hãy chắc chắn hiểu rõ ngày đáo hạn và hậu quả nếu chậm trả. Ngân hàng Nhà nước cung cấp hướng dẫn chi tiết để bạn tham khảo.
Bạn có câu hỏi nào về việc cơ cấu nợ hoặc muốn chia sẻ kinh nghiệm của mình? Hãy để lại bình luận và theo dõi chúng tôi để nhận thêm các bài viết chuyên sâu về tài chính.