Khơi thông triệu tỷ đồng từ dự án bất động sản kẹt pháp lý

Gần 3.000 dự án bất động sản trên cả nước đang kẹt pháp lý, ước tính 2,4 triệu tỷ đồng vốn đang “đóng băng” – nếu được tháo gỡ, nguồn cung sẽ bùng nổ trong năm 2026.

Bối cảnh hiện tại: Số lượng dự án và mức độ kẹt

Theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh tại diễn đàn “Triển vọng thị trường bất động sản năm 2026”, cả nước có 2.991 dự án bất động sản gặp khó khăn, trong đó hơn 80% do vướng mắc pháp lý, thủ tục đầu tư, đất đai và nghĩa vụ tài chính. Tổng vốn liên quan ước khoảng 2,4 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 10% GDP.

Tiến độ tháo gỡ và phân loại dự án

Đến thời điểm hiện tại, các cơ quan chức năng đã giải quyết 926 dự án. Các dự án còn lại được phân loại theo thẩm quyền:

• 248 dự án thuộc thẩm quyền Quốc hội – đang trong giai đoạn nghiên cứu nghị quyết tháo gỡ.
• 278 dự án thuộc thẩm quyền Chính phủ và các bộ, ngành – dự kiến xử lý trong năm 2026.
• 114 dự án thuộc thẩm quyền địa phương – sẽ do địa phương chủ động tháo gỡ.
• Khoảng 80 dự án BT (Build‑Transfer) đang được Chính phủ soạn thảo nghị quyết riêng.

Tiềm năng nguồn cung khi các dự án được khơi thông

Nếu các dự án này được đưa trở lại triển khai, thị trường sẽ có thêm nguồn cung bất động sản khổng lồ, giúp:

• Giảm áp lực thiếu hụt nhà ở, đặc biệt ở các đô thị lớn.
• Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bằng cách giải phóng vốn “đóng băng”.
• Cải thiện thanh khoản và ổn định giá bất động sản.

Đồng thời, Bộ Xây dựng nhấn mạnh việc tăng nguồn cung nhà ở xã hội và nhà thương mại giá phù hợp. Đến cuối 2025, mục tiêu hơn 60% đề án 1 triệu căn đã đạt, và dự kiến sẽ bổ sung 160.000 căn trong năm 2026.

Những thách thức còn tồn tại

Mặc dù có tiềm năng lớn, thị trường vẫn đối mặt với:

• Cấu trúc sản phẩm chưa cân đối – thiếu nhà ở giá vừa và trung cấp.
• Giá bất động sản cao, gây áp lực cho người mua.
• Hệ thống thông tin thị trường chưa đầy đủ, kịp thời.

Đối với các doanh nghiệp, việc điều chỉnh chiến lược, nâng cao năng lực quản trị và thích ứng với các chuẩn mực mới là yêu cầu thiết yếu.

Quan điểm chuyên gia và dự báo 2026

TS Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, cho rằng năm 2025 đã ghi nhận “đợt bùng nổ” nguồn cung sau khi một loạt dự án được tháo gỡ, thanh khoản cải thiện và giá bất động sản bắt đầu chững lại. Dòng vốn tín dụng vào bất động sản đạt 1,8 triệu tỷ đồng trong tổng hơn 4 triệu tỷ đồng của hệ thống tài chính.

TS Nguyễn Minh Phong (Chuyên gia kinh tế) nhấn mạnh, việc hoàn thiện thể chế, giảm thủ tục và áp dụng cơ chế “đồng thuận đa số” sẽ mở ra cơ hội tái cấu trúc toàn diện, đặc biệt ở miền Nam – khu vực tập trung nhiều dự án lớn.

Trong bối cảnh chính sách tiền tệ vẫn linh hoạt và các mô hình đô thị mới như đô thị nén, đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD) đang được khuyến khích, thị trường bất động sản 2026 dự kiến sẽ bước vào giai đoạn phục hồi bền vững, tập trung vào các dự án quy mô lớn, tích hợp hạ tầng và phát triển bền vững.

Kết luận và hành động

Khơi thông vốn “đóng băng” không chỉ là giải pháp ngắn hạn cho nguồn cung, mà còn là động lực thúc đẩy cải cách sâu rộng trong ngành. Các nhà đầu tư nên:

• Theo dõi tiến độ tháo gỡ của các dự án thuộc thẩm quyền Quốc hội và Chính phủ.
• Ưu tiên các dự án có kế hoạch phát triển hạ tầng và hỗ trợ nhà ở xã hội.
• Đánh giá rủi ro pháp lý và chuẩn bị kịch bản điều chỉnh chiến lược.

Bạn đã sẵn sàng nắm bắt cơ hội từ “tái sinh” của hàng nghìn dự án bất động sản chưa? Hãy chia sẻ quan điểm và đăng ký nhận bản tin chuyên sâu để không bỏ lỡ bất kỳ diễn biến nào.

Phương Uyên