Nội dung chính
Việt Nam sẽ giải ngân gần 1 triệu tỷ đồng cho đầu tư công năm 2026, mở ra đà tăng trưởng GDP hai con số.
Mục tiêu và chỉ tiêu kinh tế 2026‑2030
Theo dự thảo báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII, giai đoạn 2026‑2030 Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân trên 10%/năm, GDP bình quân đầu người đạt khoảng 8.500 USD và tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo cùng kinh tế số mỗi ngành chiếm khoảng 28‑30% tổng GDP.
Quy mô đầu tư công năm 2026
Chính phủ dự kiến giải ngân 995.348,05 tỷ đồng – gần 1 triệu tỷ đồng – tương đương khoảng 8% GDP, mức cao nhất trong thập kỷ qua. So với năm 2025, vốn đầu tư công sẽ tăng 10,3%.
Cam kết của Thủ tướng
Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu các bộ, ngành, địa phương hoàn thành 100% giải ngân vốn năm 2025 trước 31/1 và khởi động ngay kế hoạch 2026. Đồng thời, ông nhấn mạnh việc kiểm soát chặt chẽ quy mô và hiệu quả, giữ số dự án công trung ương ở mức khoảng 3.000 dự án trong giai đoạn 2026‑2030.
Những dự án trọng điểm đang khởi công
Ở khu vực phía Nam, hàng loạt dự án quy mô lớn đã được đưa vào thực hiện từ đầu năm 2026, bao gồm:
- Tuyến Metro số 2 (Bến Thành – Tham Lương) – khởi công 15/1.
- Dự án đường ngầm kết nối trung tâm TP.HCM với Cần Giờ.
- Cầu vượt biển Vũng Tàu.
- Sân bay quốc tế Long Thành.
- Mở rộng các tuyến cao tốc liên tỉnh.
Những dự án này đã “lên ngựa” và khó có thể dừng lại, tạo ra luồng vốn và nhu cầu vật tư lớn, hỗ trợ mạnh mẽ cho tăng trưởng kinh tế.
Phân bổ vốn đầu tư công theo ngành
Theo TS. Cấn Văn Lực, thành viên Hội đồng tư vấn chính sách Thủ tướng, trong giai đoạn 2021‑2025, cơ sở hạ tầng chiếm trung bình 80% tổng vốn đầu tư công. Đây là con số cao hơn đáng kể so với mức 53‑55% của các nước theo Ngân hàng Thế giới và Quỹ Tiền tệ Quốc tế.
Đầu tư cho giáo dục, đào tạo, khoa học công nghệ và y tế chỉ chiếm khoảng 15% tổng vốn, trong khi các quốc gia tiên tiến dành 20‑25% cho giáo dục và 10‑12% cho y tế. Ngoài ra, Việt Nam gần như chưa có quỹ dự phòng thiên tai – một khoản thường chi 3‑5% ngân sách ở các nước phát triển.
Kiến nghị tái cấu trúc
Để nâng cao hiệu quả, các chuyên gia đề xuất:
- Giảm tỷ trọng đầu tư hạ tầng xuống 50‑55% tổng vốn, phù hợp với chuẩn khu vực.
- Tăng chi cho giáo dục đào tạo lên tối thiểu 20% và y tế 10‑12%.
- Đầu tư 3‑5% ngân sách cho quỹ dự phòng thiên tai và khẩn cấp.
- Tiến hành sàng lọc, loại bỏ khoảng 10% dự án “đơ” mỗi năm, giải phóng khoảng 600.000 tỷ đồng vốn hoạt động.
Nhận định của các chuyên gia
Ông Nguyễn Xuân Thành, giảng viên cao cấp Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, nhấn mạnh rằng “đầu tư công là động lực chắc chắn cho tăng trưởng GDP hai con số, ngay cả trong bối cảnh quốc tế đầy bất định”. Ông Đinh Hồng Kỳ, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP.HCM, cho rằng hiệu ứng kéo theo từ năm 2025 sẽ tiếp tục đẩy mạnh tốc độ giải ngân và triển khai dự án trong năm 2026.
Theo Báo cáo Chỉ số Niềm tin Kinh doanh (BCI) mới nhất của EuroCham, trong 12‑18 tháng tới, phát triển cơ sở hạ tầng và đầu tư công sẽ là những động lực quan trọng nhất cho các ngành xây dựng, thương mại, logistics và tiêu dùng.
Kết luận
Đầu tư công năm 2026 đang hội tụ quy mô, quyết tâm chính sách và kỳ vọng thị trường, hứa hẹn trở thành “trụ đỡ” chính của tăng trưởng kinh tế giai đoạn 2026‑2030. Tuy nhiên, để nguồn vốn này phát huy tối đa, cần có sự tái cấu trúc hướng tới tính bền vững, tập trung vào các dự án có giá trị kinh tế xã hội cao và tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế.
Kỳ Thư