Nội dung chính
Chiến dịch “Quyết tâm tuyệt đối” của Mỹ tại Venezuela không chỉ là một pha “đột kích” quân sự, mà còn hé lộ ba mục tiêu cốt lõi: kinh tế, quân sự và địa‑chiến lược.
Bối cảnh và diễn biến nhanh
Vào ngày 3/1/2026, lực lượng đặc nhiệm Delta Force cùng hơn 150 máy bay từ 20 căn cứ đã xâm nhập Caracas, bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro và vợ, Cilia Flores. Sau chưa đầy 30 phút, ông Maduro được đưa lên tàu sân bay USS Iwo Jima và chuyển về New York để xét xử các cáo buộc ma túy và vũ khí.
Mục tiêu kinh tế
Theo TASS, Venezuela sở hữu khoảng 303 tỷ thùng dầu – chiếm gần 18 % trữ lượng toàn cầu, nhưng sản lượng thực tế chỉ còn 0,86‑1 triệu thùng/ngày do quản lý kém và lệnh trừng phạt. Mỹ muốn “khai thác” nguồn tài nguyên này bằng cách tái thiết hạ tầng dầu mỏ qua các công ty Mỹ, đồng thời ngăn chặn Trung Quốc và Nga.
Chuyên gia năng lượng Paasha Mahdavi (Đại học California) cho biết dầu Venezuela là loại “bẩn”, đòi hỏi công nghệ tinh chế cao và chi phí lớn, có thể mất hàng thập kỷ mới đạt sản lượng 3,5 triệu thùng/ngày.
Nhà kinh tế Neil Shearing cảnh báo kế hoạch sẽ không làm giảm giá dầu toàn cầu trong năm 2026 vì dư cung và thời gian triển khai dài.
Mục tiêu quân sự
Chiến dịch chứng tỏ sức mạnh “không mất người Mỹ” của Washington: CIA thu thập thông tin từ tháng 8/2025, kết hợp tiêm kích F‑22, F‑35, UAV Reaper và trực thăng đặc nhiệm để vô hiệu hoá hệ thống phòng không Venezuela trong vài phút.
Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Caine nhấn mạnh đây là một “bài tập” được chuẩn bị trong nhiều tháng, nhằm khai thác yếu kém của quân đội Venezuela và tạo tiền lệ cho các hành động “thực thi pháp luật xuyên biên giới”.
Chiến lược gia Mick Ryan (cựu thiếu tướng Australia) cho rằng việc duy trì hạm đội mạnh ở Caribbean sẽ là “cây gậy” để ép chính quyền mới của Venezuela tuân thủ, đồng thời phá vỡ mạng lưới buôn lậu ma túy.
Mục tiêu chính trị địa chiến lược
Chiến dịch là công cụ “ngoại giao pháo hạm” hiện đại: Trump muốn gửi thông điệp răn đe Brazil, Chile, Colombia và các chính phủ “không thân Mỹ”.
Theo học giả Maurício Santoro (Đại học Rio de Janeiro), đây là bước quay lại chính sách “đảo hạt pháo hạm” từ thế kỷ 19‑20, sử dụng sức mạnh hải quân để ép buộc các quốc gia yếu hơn chấp nhận các yêu sách chính trị và kinh tế.
Nhưng còn sâu hơn, Trung tá đã nghỉ hưu Jim Marckwardt (Johns Hopkins) cho rằng Trump đang xây dựng “di sản cá nhân” trước cuộc bầu cử giữa kỳ 2026, nhằm thu hút cử tri người Mỹ Latinh ở Florida và giảm áp lực nội bộ đang gia tăng.
Chiến lược An ninh Quốc gia mới của chính quyền Trump (được công bố tháng 12/2025) cũng nhấn mạnh việc tập trung vào Tây Bán cầu, coi khu vực này là “sân sau” truyền thống của Mỹ.
Nhìn chung, ba mục tiêu – kinh tế, quân sự và chính trị – đã được gói gọn trong một đợt “đột kích” ngắn nhưng quyết liệt, tạo ra tiền lệ mới cho cách thức Mỹ can thiệp ở Mỹ Latinh và đặt câu hỏi lớn về luật quốc tế và ổn định khu vực.