Nội dung chính
Vụ bê bối thực phẩm bẩn tại Công ty Đồ hộp Hạ Long đang gây chấn động toàn ngành thực phẩm và đặt ra câu hỏi về khâu quản lý nhà nước.
Bối cảnh vụ bê bối
Sáng 12/1, tại phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải nêu ra việc Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long (CPDHHL) sử dụng thịt lợn dương tính virus tả lợn châu Phi (ASF) để chế biến các sản phẩm hộp như pate, thịt lợn đóng hộp và sốt cà chua. Bà nhấn mạnh: “Sự việc này ảnh hưởng quy mô toàn quốc và mức độ nguy hiểm cho an toàn thực phẩm là rất cao.”
Tại sao lợn dịch không bị tiêu hủy?
Bà Nguyễn Thanh Hải đặt câu hỏi về việc các con lợn nhiễm ASF không được tiêu hủy theo quy định của Bộ Nông nghiệp và Môi trường (trước đây là Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn) năm 2018, trong đó quy định rằng “tất cả lợn nhiễm bệnh phải được tiêu hủy ngay lập tức”. Tuy nhiên, điều tra cho thấy đường dây mua bán, vận chuyển và chế biến đã che giấu bệnh, cho phép lợn được đưa vào dây chuyền sản xuất.
Các hành động pháp lý và những người bị bắt
Ngày 10/1, Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an Hải Phòng đã bắt giữ khẩn cấp Tổng Giám đốc Trương Sỹ Toàn (sinh 1969) và ba nhân viên phòng Quản lý chất lượng: Phạm Thị Thúy Lan (phó trưởng phòng), Bùi Thị Thoan và Lại Thị Thanh Hương. Các nhân viên này chịu trách nhiệm kiểm soát chất lượng đầu vào, nhưng đã không ngăn chặn việc sử dụng 130 tấn thịt lợn nhiễm bệnh và chuyển 1,7 tấn thành phẩm pate ra thị trường.
Hệ thống quản lý an toàn thực phẩm cần cải thiện
Vụ việc lộ rõ những lỗ hổng trong quy trình kiểm soát, từ khâu thu mua, kiểm định, đến việc giám sát tiêu hủy. Theo báo cáo của Bộ Y tế (2023), hơn 30% các vụ vi phạm an toàn thực phẩm ở Việt Nam có liên quan đến “đường dây khép kín” trong chuỗi cung ứng. Để khôi phục niềm tin người tiêu dùng, cần:
- Thiết lập cơ chế giám sát độc lập, đồng thời tăng cường kiểm tra ngẫu nhiên tại các nhà máy chế biến.
- Áp dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc (blockchain) để minh bạch quá trình mua bán và vận chuyển thực phẩm.
- Quy định rõ ràng trách nhiệm của từng cơ quan quản lý – Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Y tế, và cơ quan kiểm tra chất lượng thực phẩm.
Như bà Nguyễn Thanh Hải đã cảnh báo, nếu không có biện pháp quyết liệt, “con sâu làm rầu nồi canh” sẽ tiếp tục ăn mòn niềm tin người dân vào các sản phẩm thực phẩm chế biến sẵn.