Báo cáo 2025: Tăng cường chiến dịch chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại

Thực trạng buôn lậu và hàng giả năm 2025

Trong năm 2025, các hành vi mua bán, vận chuyển hàng cấm, buôn lậu và hàng giả qua mọi tuyến biên giới đã trở nên phức tạp hơn bao giờ hết. Theo Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, hoạt động này lan rộng trên cửa khẩu đất liền, đường mòn, cảng biển, sân bay và ngay cả không gian mạng.

Kết quả thống kê năm 2025

• Tổng cộng 123.513 vụ vi phạm được phát hiện và xử lý, giảm 10% so với năm 2024.
• 9.404 vụ liên quan tới buôn bán, vận chuyển hàng cấm (giảm 15,67%).
• 109.180 vụ gian lận thương mại và thuế (giảm 9,30%).
• 4.929 vụ hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ (giảm 13,78%).
• Thu ngân sách từ các vụ vi phạm đạt 15.394.667 triệu đồng, tăng 4,44%.
• 3.178 vụ khởi tố hình sự, tăng 2,75%, với 5.477 đối tượng (tăng 17,58%).

Những thách thức còn tồn tại

Mặc dù số liệu cho thấy xu hướng giảm, nhưng một số vấn đề vẫn chưa được giải quyết triệt để:

1. Chế tài hiện hành chưa đủ sức răn đe, đặc biệt với các kẻ vi phạm có mạng lưới rộng.
2. Buôn lậu, hàng giả vẫn thâm nhập sâu vào nội địa qua kênh thương mại điện tử, thuốc, sữa, thực phẩm chức năng.
3. Số vụ phát hiện chưa phản ánh toàn bộ thực tế; nhiều vụ vi phạm vẫn ẩn mình trong hệ thống mạng.
4. Hành vi bao che, buông lỏng của một số cán bộ quản lý làm giảm hiệu quả kiểm soát.

Định hướng và nhiệm vụ năm 2026

Trong hội nghị trực tuyến toàn quốc tổng kết công tác 2025, Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn nhấn mạnh ba trụ cột chính:

• Tăng cường kiểm tra, giám sát tại các cửa khẩu, cảng biển, sân bay và các nền tảng thương mại điện tử.
• Rà soát, sửa đổi và hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn cho thực phẩm, dược phẩm và các mặt hàng có ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng.
• Đẩy mạnh cải cách hành lang pháp lý để tăng tính răn đe của chế tài, lấp đầy khoảng trống pháp lý.

Phó Thủ tướng đề ra tiêu chí “xử lý một vụ, cảnh tỉnh cả vùng, cả lĩnh vực” và yêu cầu các bộ, ngành trong 6 tháng đầu năm 2026 tập trung rà soát, hoàn thiện quy chuẩn, đồng thời phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng chức năng để phát hiện và ngăn chặn kịp thời.

Kêu gọi hành động

Người tiêu dùng, doanh nghiệp và các đơn vị quản lý cần cùng nhau thực hiện:

1. Kiểm tra nguồn gốc sản phẩm, đặc biệt với các mặt hàng thiết yếu.
2. Báo cáo kịp thời các dấu hiệu bất thường cho cơ quan quản lý.
3. Hỗ trợ cơ quan chức năng trong việc cung cấp thông tin, dữ liệu giao dịch điện tử.

Chỉ khi mọi phía hợp lực, chúng ta mới có thể giảm thiểu tối đa những tổn thất do buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại gây ra cho nền kinh tế và sức khỏe cộng đồng.

Tuấn Khôi.